Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 11 дүгээр сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2023-02-03 15:01:55

2022 оны 11 дүгээр сард Лүн, Заамар цэгүүдэд усны цахилгаан дамжуулах чанарын /ЦДЧ/ 285-366 мкСи/см байна.

                          Хүснэгт 1. Усны гол ионуудын агууламж

Харуул

Хатуулаг мг-экв/л

Са мг/л

Mg мг/л

K+Na мг/л

SO4 мг/л

CI мг/л

HCO3 мг/л

Эрдэсжилт мг/л

Туул-Лүн

2.05

26.7

8.8

13.0

28.6

15.2

94.0

186.3

Туул-Заамар

2.43

32.1

10.1

37.5

54.2

19.9

136.7

290.5

MNS4586:98

 

 

 

 

100

300

 

 

Туул голын дагуух Лүн, Заамар хяналт-шинжилгээний цэгүүдэд ерөнхий хатуулгыг А.Е. Посоховын ангиллаар авч үзэхэд 2.05-2.43 мг-экв/л байгаа нь “Дунд зэргийн хатуу ус “ангилалд орж байна. 

                       Хүснэгт 2. Усны биогенийн нэгдлүүдийн агууламж

Харуул

pH

УХ мг/л

ББХ5мг/л

ПИЧмг/л

NH4 мг/л

NO3 мг/л

NO2 мг/л

P мг/л

Туул-Лүн

7.30

 

 

5.4

1.04

0.83

0.29

0.12

Туул-Заамар

7.57

 

 

3.3

1.11

1.05

0.04

0.04

MNS4586:98

 

4.00

3.0

 

0.50

9.00

0.020

0.100

                                                                                   Тайлбар: УХ-Ууссан хүчилтөрөгч, БХХ5-Биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч  Лүн Заамар цэгүүдэд усны биогенийн нэгдлүүдийн агууламж Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS 4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас давсан, бохирдолтой түвшинд хүрсэн үзүүлэлтүүд ажиглагдаж байна.Аммонийн азот /NH4 - /ын агууламж ХА-аас 2.08-2.22 дахин, нитритийн азот /NO2-/-ын агууламж ХА-аас 2.00-14.5 дахин, Лүн цэгт эрдэс фосфор /Р/-ын агууламж ХА-аас 1.2 дахин их агууламжид хүрсэн байна. Харин нитратын азот /NO3-/-ын агууламж ХА-аас даваагүй байлаа.

2.Хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламжийн усны хяналт шинжилгээ

       2022 оны 11 дүгээр сарын 16 нд, Төв аймгийн Зуунмод сумын “Төв-Чандмань” ДЭХГ-н  хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /ЦБ/-ийн хаягдал бохир ус орж байгаа болон цэвэршүүлээд гаргаж байгаа цэгүүдээс нийт 2 сорьц авч хийсэн шинжилгээний дүнг MNS:4943-2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн байгаа орчинд нийлүүлэх хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ /ЗДХ/-тэй харьцуулан   хүснэгт 3 үзүүллээ.

Хүснэгт 3.  Төв аймгийн Зуунмод сумын хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламжийн биогенийн агууламж

Хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламж

Сорьц авсан цэг

pH

Ж/Б

БХХ5

NH4

NO2

NO3

Цэвэршилт

       %

Төв ЦБ

Орох

8.89

76.8

  110

 

 

 

64.1

Гарах

8.83

32.0

  39.5

70.6

0.007

0.29

MNS:4943-2015

 

6-9

30.0

  20.0

15.00

 

                                                                Тайлбар:Ж/Б-Жинлэгдэх бодис, БХХ5-Биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа ус 64.1%-ийн цэвэршилттэй байсан бөгөөд цэвэршүүлээд гарч буй хаягдал бохир усны биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийн агууламж ЗДХ-ээс 1.98 дахин, жинлэгдэх бодисын агууламж ЗДХ-ээс 1.1 дахин их,  нийт азотын агууламж ЗДХ-ээс 4.7 дахин их бохирдолтой байна.

Төв цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршүүлэх чадвар, жинлэгдэх бодисын сарын өөрчлөлтийг 2021 оны 3-12, 2022 оны 5-11 сарын байдлаар зураг 3-4 –т харууллаа.

Зураг 4. Цэвэрлэх байгууламжийн жинлэгдэх бодис

Дүгнэлт:

Туул голын усанд 2022 оны 11 дүгээр сард хийсэн хяналт-шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны цахилгаан дамжуулах чанар Лүн, Заамар цэгүүдэд  221-316 мкСи/см хэлбэлзэж байна.

Туул голын  Лүн Заамар цэгүүдэд усны биогенийн нэгдлүүдийн агууламж Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS 4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас давсан, бохирдолтой түвшинд байна. Аммонийн азотын агууламж ХА-аас 2.08-2.22 дахин, нитритийн азотын агууламж ХА-аас 2.00-14.5 дахин, Лүн цэгт эрдэс фосфорын агууламж ХА-аас 1.2 дахин их агууламжид хүрсэн, нитратын азотын агууламж ХА-аас даваагүй байлаа.

Хаягдал ус цэвэршүүлэх байгууламж болох Төв ЦБ  64.1%-тай цэвэршүүлсэн байна.

 

Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори

 

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2023 оны 01 дүгээр сарын тойм 2023-01-26 1970-01-01 13
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 12 дугаар сарын тойм 2022-12-28 1970-01-01 15
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 10 дугаар сарын тойм 2022-10-26 1970-01-01 169
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 09 дүгээр сарын тойм 2022-09-15 1970-01-01 182
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 08 дугаар сарын тойм 2022-08-30 1970-01-01 177
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 07 дугаар сарын тойм 2022-08-01 1970-01-01 209
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 06 дугаар сарын тойм 2022-07-19 1970-01-01 206
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 04 дугаар сарын тойм 2022-05-05 1970-01-01 280
Төв аймгийн гадаргын усны 2022 оны 02-р сарын төлөв байдал 2022-03-18 1970-01-01 349
Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 01 дүгээр сарын тойм 2022-01-24 1970-01-01 464