Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2019 оны 11дугаар сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2019-12-07 22:06:22

Төв аймгийн гадаргын усны чанарын

2019 оны 11 дугаар сарын тойм

        

  1. Гадаргын усны чанар

Гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу Төв аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь 2019 оны 11 дугаар сард Туул- Лүн,  Туул-Заамар хяналт-шинжилгээний цэгүүдээс усны сорьц  2 удаа авч, химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүд: усан орчин (pH), усны булингар, усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис (Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч (O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), хатуулаг, кальци (Ca), магни (Mg), натри болон калийн ион (Na+K), сульфат (SO4), хлор (Cl), гидрокарбонат (HCO3), эрдэсжилт, аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), фосфор (P), фтор (F), нийт төмөр (Fe) зэргийг тодорхойллоо.

2019 оны 11 дугаар сард хийсэн Төв аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжтай харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.  

1 дүгээр хүснэгт

д/д

Үзүүлэлтийн нэр

Хэмжих нэгж

Усны чанарын стандарт /ХА/

Туул- Лүн

Туул-Заамар

1

Устөрөгчийн илтгэгч PH

-

6.5-8.5

7.20

8.55

2

Цахилгаан дамжуулах чанар

µS/см

-

295

247

3

Перманганатын исэлдэх чанар

мгО/л

10.0

2.1

5.2

4

Аммонийн азот

мгN/л

0.5

1.61

0.09

5

Нитритийн азот

мгN/л

0.02

0.027

0.001

6

Нитратын азот

мгN/л

9.0

0.15

0.40

7

Эрдэс фосфор

мгP/л

0.1

0.034

0.043

8

Хлорид

мг/л

300

20.2

17.5

9

Фтор

мг/л

1.5

0.19

0.30

10

Сульфат

мг/л

100

36.3

21.5


 

Туул гол, Туул Лүн ,Туул-Заамар хяналт-шинжилгээний цэгүүдээс 2 сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Туул-Лүн голын усны эрдэсжилт 225,5 , Туул-Заамар голын эрдэсжилт  193,3  Голуудын усны чанар сайн  ХА-аас давсан үзүүлэлтгүй Органик  болон эрдэс азотын бохирдолгүй, голын ус цэвэр байлаа.

 

 

 

 

 

 

  1. Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

2019 оны 11 дүгээр сарын 14нд, Төв аймгийн Зуунмод сумын “Тав-Чандмань” ДЭХГ-н  хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс авсан хаягдал бохир усны 2 сорьцонд химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүд: усан орчин (pH), жинлэгдэх бодис (Ж/б), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), зэргийг тодорхойллоо.

ЦБ-ын орж байгаа болон цэвэршүүлээд гарч байгаа хаягдал бохир усны сорьцонд хийсэн шинжилгээний дүнг MNS:4943-2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн байгаа орчинд нийлүүлэх хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (цаашид ЗДХ гэх)-тэй харьцуулан 2 дугаар хүснэгтэд үзүүллээ.

2 дугаар хүснэгт

Цэвэрлэх байгууламж

Цэг

РН

Ж/б

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO3

NO2

PO4

Цэвэршилт %

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

MNS4943-2015

 

6-9

30

20

20

15

Төв,

Зуун мод

“Төв-Чандмань ДЭХГ” ЦБ

Орж

8,08

68,4

79,0

36,3

71,9

1,20

0,079

6,70

 

 

84%

 

Гарч

7,67

49,2

12,6

37,8

 

 

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд  Төв аймгийн Зуунмод сумын “Төв Чандмань ДЭХГ-ын  ЦБ-ийн цэвэрлэгээний чанар 84% ба цэвэршүүлээд гарч байгаа усан дахь нь Ж/б 49,2, ПИЧ 71,9 байна.  Бусад шинжилгээнүүд MNS:4943-2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн байгаа орчинд нийлүүлэх хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээс  давсан үзүүлэлтгүй байна.

Дүгнэлт, Төв аймгийн гадаргын усны 2019 оны 11 дугаар сарын хяналт-шинжилгээний дүнгээс үзэхэд Туул голын ус органик бодис болон эрдэс азотын бохирдолгүй, цэвэр байлаа.

 Төв аймгийн Зуунмод сумын  ‟Төв Чандмань” ДЭХГ-ын ус цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршилтийн хувь 84% тай цэвэршүүлээд гарч байгаа усанд  Ж/б   1,6  дахин,  ПИЧ 4,7  дахин  ХА-аас тус тус  их агуулагдаж байлаа.

 

 

Төв аймгийн УЦУОШГ-ын Лаборатори

2019.11.29