Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 02 дугаар сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2021-02-24 23:02:19

2021 оны 02 дугаар сарын тойм

        

  1. Гадаргын усны чанар

Гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу Төв аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь 2021 оны 02 дугаар сард Туул- Лүн хяналт-шинжилгээний цэгээс усны сорьц  авч, химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүд: усан орчин (pH), усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис (Ж/б), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), хатуулаг, кальци (Ca), магни (Mg), натри болон калийн ион (Na+K), сульфат (SO4), хлор (Cl), гидрокарбонат (HCO3), эрдэсжилт, аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), фосфор (P), фтор (F), нийт төмөр (Fe) зэргийг тодорхойллоо.

2021 оны 02 дугаар сард хийсэн Төв аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-1998 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжтай харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.  

1 дүгээр хүснэгт

д/д

Үзүүлэлтийн нэр

Хэмжих нэгж

Усны чанарын стандарт /ХА/

Туул- Лүн

 

1

Устөрөгчийн илтгэгч PH

-

6.5-8.5

7.05

 

2

Цахилгаан дамжуулах чанар

µS/см

-

370

 

3

Перманганатын исэлдэх чанар

мгО/л

10.0

11.7

 

4

Аммонийн азот

мгN/л

0.5

0.28

 

5

Нитритийн азот

мгN/л

0.02

0.198

 

6

Нитратын азот

мгN/л

9.0

0.08

 

7

Эрдэс фосфор

мгP/л

0.1

0.032

 

8

Хлорид

мг/л

300

15.6

 

9

Фтор

мг/л

1.5

0.10

 

10

Сульфат

мг/л

100

60.5

 


 

Туул гол Туул-Лүн хяналт-шинжилгээний цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Туул-Лүн голын усны эрдэсжилт 265 мг/л  байлаа.

  1. Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

2021 оны 02 дугаар сарын 17 нд, Төв аймгийн Зуунмод сумын “Төв-Чандмань” ДЭХГ-н  хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс авсан хаягдал бохир усны 2 сорьцонд химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүд: усан орчин (pH), жинлэгдэх бодис (Ж/б), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), зэргийг тодорхойллоо.

 

ЦБ-ын орж байгаа болон цэвэршүүлээд гарч байгаа хаягдал бохир усны сорьцонд хийсэн шинжилгээний дүнг MNS:4943-2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн байгаа орчинд нийлүүлэх хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (цаашид ЗДХ гэх)-тэй харьцуулан 2 дугаар хүснэгтэд үзүүллээ.

 

 

2 дугаар хүснэгт

Цэвэрлэх байгууламж

Цэг

РН

Ж/б

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO3

NO2

PO4

Цэвэршилт %

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

MNS4943-2015

 

6-9

30

20

20

15

Төв,

Зуун мод

“Төв-Чандмань ДЭХГ” ЦБ

Орж

8.89

64.0

15.8

135.9

73.71

0.08

0.013

2.0

 

84.8%

 

Гарч

8.63

26.8

2.4

50.6

 

 

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд  Төв аймгийн Зуунмод сумын “Төв Чандмань ДЭХГ-ын  ЦБ-ийн цэвэрлэгээний чанар 84.8% ба цэвэршүүлээд гарч байгаа усан дахь нь Ж/б 26.8 мг/л, ПИЧ 2.4 мг/л, аммони 73.7 мг/л байна.  Бусад шинжилгээнүүд MNS:4943-2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн байгаа орчинд нийлүүлэх хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээс  давсан үзүүлэлтгүй байна.

Дүгнэлт: Төв аймгийн гадаргын усны 2021 оны 02 дугаар сарын хяналт-шинжилгээний дүнгээс үзэхэд Туул-Лүн голын ус нитритийн азот/NO2/ 10 дахин, Перманганатын исэлдэх чанар /ПИЧ/  1.2 дахин тус тус хүлцэх агууламж /ХА/-аас их агуулагдаж, бусад  шинжилгээнүүд ХА-аас давсан үзүүлэлтгүй  байлаа.

 

 Төв аймгийн Зуунмод сумын  ‟Төв Чандмань” ДЭХГ-ын ус цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршилтийн хувь 84.8% тай цэвэршүүлээд гарч байгаа усанд ПИЧ 2.5дахин, аммони/NH4/ 6.8 дахин  ХА-аас тус тус  их агуулагдаж байлаа.

 

 

Төв аймгийн УЦУОШТ-ийн БОШЛаборатори

2021.02.22

 

 

 

`