Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Төв аймгийн гадаргын усны чанарын 2019 оны 9 дугаар сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2019-10-16 20:10:26

Төв аймгийн гадаргын усны чанарын

2019 оны 9 дугаар сарын тойм

        

  1. Гадаргын усны чанар

Гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу Төв аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь 2019 оны 9 дугаар сард Туул- Лүн,  Туул-Заамар хяналт-шинжилгээний цэгүүдээс усны сорьц  2 удаа авч, химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүд: усан орчин (pH), усны булингар, усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис (Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч (O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), хатуулаг, кальци (Ca), магни (Mg), натри болон калийн ион (Na+K), сульфат (SO4), хлор (Cl), гидрокарбонат (HCO3), эрдэсжилт, аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), фосфор (P), фтор (F), нийт төмөр (Fe) зэргийг тодорхойллоо.

2019 оны 9 дугаар сард хийсэн Төв аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжтай харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.  

1 дүгээр хүснэгт

д/д

Үзүүлэлтийн нэр

Хэмжих нэгж

Усны чанарын стандарт /ХА/

Туул- Лүн

Туул-Заамар

1

Устөрөгчийн илтгэгч PH

-

6.5-8.5

8,47

6,88

2

Цахилгаан дамжуулах чанар

µS/см

-

266

255

3

Перманганатын исэлдэх чанар

мгО/л

10.0

7,3

9,2

5

Аммонийн азот

мгN/л

0.5

0,13

0,27

6

Нитритийн азот

мгN/л

0.02

0,010

0,010

7

Нитратын азот

мгN/л

9.0

0,35

0,12

8

Эрдэс фосфор

мгP/л

0.1

0.038

0.060

9

Хлорид

мг/л

300

17,3

14,8

10

Фтор

мг/л

1.5

0,23

0.30

11

Сульфат

мг/л

100

3,65

15,3

 

 

 

 

 

 


 

Туул гол, Туул Лүн  Туул-Заамар  хяналт-шинжилгээний цэгүүдээс 2 сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Туул голын усны эрдэсжилт 266, Туул-Заамар голын эрдэсжилт 255 мг/л  байна. Голуудын усны чанар сайн ХА-аас давсан үзүүлэлтгүй Органик  болон эрдэс азотын бохирдолгүй, голын ус цэвэр байлаа.

 

 

 

 

  1.  Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

2019 оны 9 дүгээр сарын 18нд, Төв аймгийн Зуунмод сумын “Тав-Чандмань” ДЭХГ-н  хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж /цаашид ЦБ гэх/-ийн орох, гарах цэгээс авсан хаягдал бохир усны 2 сорьцонд химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүд: усан орчин (pH), жинлэгдэх бодис (Ж/б), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), зэргийг тодорхойллоо.

ЦБ-ын орж байгаа болон цэвэршүүлээд гарч байгаа хаягдал бохир усны сорьцонд хийсэн шинжилгээний дүнг MNS:4943-2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн байгаа орчинд нийлүүлэх хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (цаашид ЗДХ гэх)-тэй харьцуулан 2 дугаар хүснэгтэд үзүүллээ.

2 дугаар хүснэгт

Цэвэрлэх байгууламж

Цэг

РН

Ж/б

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO3

NO2

PO4

Цэвэршилт %

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

MNS4943-2015

 

6-9

30

20

20

15

Төв,

Зуун мод

“Төв-Чандмань ДЭХГ” ЦБ

Орж

7,94

140,2

418,0

94,4

72,5

0,210

0.042

7,847

 

 

76,4

 

Гарч

8,46

16,8

98,7

41,08

 

 

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд  Төв аймгийн Зуунмод сумын “Төв Чандмань ДЭХГ-ын  ЦБ-ийн цэвэрлэгээний чанар 76,4% ба цэвэршүүлээд гарч байгаа усан дахь нь БХХ5  98.7, ПИЧ 72.5 байна.  Бусад шинжилгээнүүд MNS:4943-2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн байгаа орчинд нийлүүлэх хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээс  давсан үзүүлэлтгүй байна.

Дүгнэлт, Төв аймгийн гадаргын усны 2019 оны 9 дугаар сарын хяналт-шинжилгээний дүнгээс үзэхэд Туул голын ус органик бодис болон эрдэс азотын бохирдолгүй, цэвэр байлаа.

 Төв аймгийн Зуунмод сумын  ‟Төв Чандмань” ДЭХГ-ын ус цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршилтийн хувь 76,4% тай цэвэршүүлээд гарч байгаа усанд  БХХ5   5 дахин,  ПИЧ 4,8  дахин  ХА-аас тус тус  их агуулагдаж байлаа.

 

 

Төв аймгийн УЦУОШГ-ын Лаборатори

2019.09.24